13 Augustus 1865 – Tweede president van die ZAR sterf

Op 13 Augustus 1865 sterf die tweede president van die ZAR Willem Cornelis Janse van Rensburg in die ouderdom van 47 jaar.

Janse van Rensburg was eers in 1862 tot 1863 waarnemende president en later (van 1863 tot 1864) vir sewe maande lank president van dié Boererepubliek toe die ZAR se eerste president, M.W. Pretorius, wat terselfdertyd ook die president van die Oranje-Vrystaat was, gedwing is om tussen die twee presidentskappe te kies. Nadat Pretorius besluit het om as president van die OVS aan te bly was die ZAR leierloos en politieke verdeeldheid het hoogty gevier. Tydens die presidentsverkiesing wat in April 1863 gehou is, is Janse van Rensburg verkies as president en is hy op 23 Oktober daardie jaar aangestel.

Op 23 November 1863 word nuus ontvang dat Pretorius se ondersteuners – bekend as die Volkslaer – gewapend langs die Vaalrivier opgedaag het. Die Staaslaer, onder leierskap van Paul Kruger, het die Volkslaer (onder kmdt. Jan Viljoen) wes van Pretoria ontmoet en slaags geraak. Die geveg het onbeslis geëindig, maar Pretorius het na afloop daarvan opgedaag en verklaar dat hy as president van die Vrystaat bedank het. Daar is ooreengekom dat ’n nuwe verkiesing gehou sal word waarna Pretorius weer in Maart 1864 as president herkies is en Kruger as kommandant-generaal aangewys is.

Janse van Rensburg, wat ’n swak gesondheid gehad het, het weer op sy plaas aan die voet van die Magaliesberg in die Rustenburg-distrik gaan woon. Hy is na sy dood hier begrawe, maar in 1974 saam met sy vrou (Elizabeth Maria Jacoba du Plessis) in die Heldeakker in Pretoria herbegrawe.

(Fotobron: www.afrikanergeskiedenis.co.za)