13 Oktober 1879 – Eerste president van die Vrystaat sterf

Vandag 141 jaar gelede, op 13 Oktober 1879, sterf die eerste president van die Vrystaat, Josias Hoffman, in die ouderdom van 71 jaar op sy plaas naby Wepener. Hoffman is op Stellenbosch gebore en vestig hom in 1840 in die Transgariep.

Die historikus H.O. Terblanche skryf soos volg oor Hoffman in Afrikaanse kultuuralmanak: “In 1848 en daarna berus hy aanvanklik in die uitbreiding van die Britse gesag oor hierdie gebied [die Transgariep]. Hy sou eers na 1853 van sienswyse verander, en onder sy voorsitterskap word die Bloemfontein-konvensie in 1854 onderteken. Hierna maak hy snelle politieke opgang in die onafhanklike Oranje-Vrystaat. En in September 1854 word hy as eerste president ingehuldig. Ten gunste van hom tel die feit dat hy reeds ’n hegte vriendskap met Mosjesj, die Basoeto-opperhoof, gesmee het. Gedurende sy kort ampstermyn sou hy dan ook poog om ’n vredesbeleid te volg – vandaar sy persoonlike samesprekings met die hoofde soos Mosjesj en Adam Kok. Op besoek aan Mosjesj in Augustus 1854 skenk hy aan die opperhoof ’n klein vaatjie kruit van 50 lb, ter vervanging van kruit wat gebruik is vir sy verwelkoming. In die oë van die Vrystaters was dit ’n ernstige oortreding. Boonop het Hoffman nie hierdie skenking in sy verslag aan die Volksraad vermeld nie. ’n Vertrouenskrisis het ontstaan, en onder druk het Hoffman in Februarie 1855 bedank. Hy is op 13 Oktober 1879 op sy plaas Slootkraal, in die distrik Wepener, oorlede.”