20 September 1914 – Genl. Koos de la Rey begrawe

Op Sondag 20 September 1914 word genl. Koos de la Rey se oorskot in Lichtenburg begrawe.

Die begrafnis verloop spannend, aangesien talle mense openlik die vermoede uitspreek dat De la Rey in opdrag van die regering doodgeskiet is. Louis Botha, Jan Smuts, Christiaan Beyers, Christiaan de Wet en Jan Kemp is onder die enkele duisende mense wat die begrafnis bywoon. Dr. Flip du Toit, kenner van kerkreg en kerkgeskiedenis, skryf in “Afrikanerrebellie, 1914-1915” soos volg oor die begrafnis: “Die plaaslike leraar, dominee J.G. Perold, het aanvanklik vir dominee H.D. van Broekhuizen (sterk Rebelgesind) gevra om die diens te lei, maar verander van mening en vra vir dominee Paul Nel (regeringsgesinde) om te preek. Van Broekhuizen hou nogtans ’n diens op die markplein. By die graf praat beide Beyers en De Wet. Beyers ontken hier openlik enige gedagte aan beplande rebellie. Selfs Botha het ’n hoë waardering hiervoor. Party van die burgers het gereken dat die toestand ideaal is om beide Botha en Smuts gevange te neem. Beyers en De Wet verwerp sodanige moontlikheid met minagting. Beyers maak in sy toespraak by die graf die gerugte en aantygings dat hy en De la Rey besig was om rebellie te stook, af met die volgende woorde: “Namens de held, die hier legt, verwerp ik de aantijging met verachting van my; niets is verder van mijn gedachten dan Rebellie.” Die aand ná die begrafnis verklaar Botha en Smuts aan ’n aantal offisiere dat die veldtog teen Duitswes-Afrika net met vrywilligers onderneem sal word.

Lees meer oor dié spanningsvolle dae gedurende die Eerste Wêreldoorlog en die 1914-rebellie in Afrikanerrebellie, 1914-1915. Die boek is beskikbaar in Kraal se e-winkel.

(Foto: Die grafte van Koos de la Rey en sy vrou, Nonnie, in die Lichtenburg-begraafplaas; ’n Roudiens vir De la Rey is eers in Pretoria gehou. Dit is deur ds. H.S. Bosman gelei. Die skare is hier is die skare voor die Paleis van Justisie sigbaar na die roudiens, bron: The capture of De Wet: The South African Rebellion of 1914)