22 Augustus 1650 – Here XVII besluit om verversingspos aan die Kaap te vestig

Hoewel 6 April 1652 en Jan van Riebeeck se koms na die Kaap as een van die belangrikste dae in die vestingsgeskiedenis van die Afrikaner beskou word, behoort 22 Augustus 1650 as net so ’n belangrike datum in die verlede geag te word. Op dié dag, vandag 370 jaar gelede, het die Here XVII (die direksie van die Nederlandse handelsmaatskappy die Verenigde Oos-Indiese Kompanjie) besluit om ’n verversingspos aan die Kaap te vestig.

Verskeie geografiese en politieke faktore het ’n rol in hierdie besluit gespeel. Daar is reeds voor 1650 gereeld in Tafelbaai aangedoen wanneer skepe tussen die Ooste en Europa gereis het. Hier het hulle vars water gekry en ook met die Khoi handel gedryf. Nadat die skip “Haarlem” in 1647 in Tafelbaai gestrand het, het die bemanning daarin geslaag om voorrade van die skip te red en moes nagenoeg ’n jaar lank aan die Kaap woon. Gedurende dié tyd het hulle onder meer groentetuine aangelê, gejag en met die Khoi handel gedryf. ’n Verslag oor hul verblyf aan die Kaap is deur die bemanningslede Janszen en Proot opgestel en onderteken. Hierdie verslag was so gunstig dat dit uiteindelik die Here XVII oortuig het dat ’n permanente verversingspos aan die Kaap gestig moet word.

(Skets: ’n Blik op die Kaap van Goeie Hoop vanaf Tafelbaai, bron: Rijksmuseum, RP-P-OB-47.340; en ’n afdruk wat ’n sitting van die Here XVII in 1639 uitbeeld, bron: www.abebooks.co.za