22 Maart 1896 – Eerste uitgawe van Ons Klyntji

Staan opsy Huisgenoot, Landbouweekblad en Sarie, want die titel van die eerste Afrikaanse tydskrif behoort aan Ons Klyntji! Dié tydskrif het vandag 124 jaar gelede, op 22 Maart 1896, sy eerste verskyning gemaak. S.J. du Toit is as die eerste redakteur aangestel, terwyl ander vername skrywers – soos ds. Jan Lion Cachet en G.R. von Wielligh – gereelde medewerkers was. Die nuwe tydskrif is goed ontvang deur die Afrikaner en het die ’n trots vir Afrikaans by lesers laat posvat. Die Anglo-Boereoorlog het ernstige druk op die publikasie van die tydskrif geplaas en het finansieel begin sukkel. Teen 1906 is die tydskrif gestaak, maar het ’n belangrike bydrae tot die Afrikaanse taalbeweging gemaak. Volgens die “Afrikaanse kultuuralmanak” het dié tydskrif “daarin geslaag om in ’n tyd toe die Afrikaanse taal bedreig is, die Afrikaner aan te gryp en hom vir Afrikaans en die Afrikaanse gedagte terug te wen … Dit het verhoed dat die Afrikaanse taalbeweging doodloop en het aanleiding gegee tot die tweede Afrikaanse taalbeweging wat meer tasbare vrugte afgewerp het.”

Die taalhistorikus Jaap Steyn ondersoek in sy boek “Verset en opbou: Skrywers en politici as aktiviste vir Afrikaans” onder meer die ontstaan van dié geliefde tydskrif. Die boek is beskikbaar in Kraal se e-winkel.

(Foto: Die voorblad van Ons Klyntji, Oktober 1905.)