23 September 1869 – Genl. Christiaan Frederik Beyers gebore

Genl. Christiaan Frederik Beyers is vandag 151 jaar gelede, in 1869, op Banhoek buite Stellenbosch gebore.

Hy kom as 20-jarige in die ZAR aan en praktiseer later as prokureur in Boksburg. Hy is in 1896 met Mathilda König getroud en hoewel hy nog nie ’n burger van die Boererepubliek was nie, neem hy die wapen op om sy nuwe tuiste tydens die Jameson-inval te beskerm. Op grond hiervan is burgerskap en volle stemreg aan Beyers toegeken. Beyers het gedurende die Anglo-Boereoorlog as ’n sterk leier na vore getree en is reeds in September 1900 as assistentkommandant-generaal van die kommando’s in die Noord-Transvaal aangewys.

Hy was ’n uiters gedissiplineerde kryger en het nie onbekwaamheid geduld nie. Tydens ’n krygsraadvergadering wat kort voor die Slag van Donkerhoek buite Pretoria gehou is, het Beyers, wat toe nog ’n relatiewe jong en onbekende assistentveldkornet van Boksburg was, ernstig te velde getrek teen die lafhartigheid, onbevoegdheid en pligsversuim van sommige Boere-offisiere.

Ná die oorlog was hy onder meer voorsitter van die Transvaalse Wetgewende Vergadering en later lid van die eerste Unieparlement. In 1912 word hy die eerste kommandant-generaal van die nuutgestigte Unie-verdedigingsmag. Hy bedank egter op 15 September 1914 uit dié pos weens sy teenkanting teen die regering se plan om Duitswes-Afrika tydens die Eerste Wêreldoorlog binne te val. Hy word veral onthou vir sy betrokkenheid by die Rebellie van 1914 en verdrink later daardie jaar in die Vaalrivier wanneer regeringstroepe hom agtervolg.

(Lees meer oor Beyers en die Slag van Donkerhoek in Andries Breytenbach se boek Donkerhoek, 11-12 Junie 1900: Keerpunt in die Anglo-Boereoorlog; of oor Beyers se betrokkenheid in die Rebellie van 1914 in Afrikanerrebellie, 1914-1915. Albei boeke is beskikbaar in Kraal se e-winkel.)