27 Augustus 1919 – Genl. Louis Botha sterf

Op 27 Augustus 1919 sterf genl. Louis Botha, voormalige eerste minister van die Unie van Suid-Afrika, aan griep op sy plaas Rusthof buite Franschhoek in die ouderdom van 56 jaar.

Botha het veral gedurende die Anglo-Boereoorlog uitmuntende krygsmanskuns openbaar en het kmdt.genl. Piet Joubert in 1900 as hoof van die Boeremagte van die ZAR opgevolg. In sy boek oor die Slag van Donkerhoek skryf Andries Breytenbach onder meer oor Botha se teleurstelling in die Boeremagte se swakheid: “Pas voor hy [Botha] Fort Klapperkop op 5 Junie 1900 verlaat het om sy manskappe uit Pretoria te lei, het hy hom in ’n telegram aan Kruger bekla dat hy ‘bitterlijk hartzeer [is] want onze menschen willen niet meer vechten en vluchten zonder rede”. Die volgende dag deel hy Kruger mee: “Een groote meenigte van onze mannen hebben zich te Pretoria vrywillig overgegeven.”

Hoewel die situasie vir die Boeremagte in daardie stadium baie beroerd gelyk het, het die magte tydens die Slag van Donkerhoek verbete geveg en weerstand soos ’n muur gebied in die stryd wat oos en noordoos van Pretoria gewoed het. Dié slag het die Boere nuwe moed gegee en talle het hierna weer by die kommando’s aangesluit – tot ’n groot mate weens die leierskap wat Botha daar getoon het.

Lees meer oor dié slag en Botha se aandeel daarin in Donkerhoek, 11-12 Junie 1900: Keerpunt in die Anglo-Boereoorlog. Die boek is beskikbaar in Kraal se e-winkel.