7 Mei 1928 – stemgeregtigde ouderdom vir Britse vroue verlaag

Op 7 Mei 1928 word die stemgeregtigde ouderdom vir Britse vroue verlaag van 30 tot 21 jaar. Getroude vroue ouer as 30 jaar kon reeds sedert 1918 in dié land stem. In Suid-Afrika is stemreg eers vanaf 19 Mei 1930 aan wit vroue toegestaan en hulle het in die 1933-verkiesing die eerste keer hul stem by die stembusse laat hoor. (Sien kaart vir ’n tydlyn van vrouestemreg wêreldwyd.)

Dié stryd het egter lank tevore reeds vir Suid-Afrikaanse vroue begin. Die Matigheidsbond (ook bekend as die Women’s Christian Temperance Union, WCTU) is in 1889 gestig en het verskeie doelwitte nagestreef, waaronder die bevryding van die samelewing van alkohol- en ander vorme van middelmisbruik sowel as die strewe na gelyke morele standaarde vir mans en vroue. Hiervoor het hulle geglo moes vroue in die parlement verteenwoordig word en daarvoor was stemreg vir vroue noodsaaklik. Die Women’s Enfranchisement Association (WEAU) is in 1911 gestig en was vir nagenoeg 20 jaar lank die belangrikste stem vir vrouestemreg in Suid-Afrika. Engelse én Afrikaanse vroue het die beweging ondersteun – insluitende vroulike familielede van pres. M.T. Steyn. (Sy vrou, Tibbie, en dogters Gladys en Emmie was ten gunste van vrouestemreg.)

Teenkanting oor vrouestemreg het uit politieke én kerklike oord gekom. In ’n lesersbrief wat in 1920 in Die Burger verskyn het, is selfs verklaar: “Sodra ons nou begin om die man nie die hoof en regeerder te laat nie, maar die regering deur die vroue wil laat geskied, weet dan dat ’n ander orde aan die kom is. Wat ’n weedom gaan die suffragette, die stemregjuffer, die ontaarde vrou, bevorder.” (Stemreg is eers in 1983 aan swart en Asiatiese Suid-Afrikaanse vroue toegestaan.)

(Bron: L. Maritz, “Afrikanervroue se politieke betrokkenheid”, DPhil, US, 2004; bron van kaart: https://brilliantmaps.com/womens-suffrage-world/)