8 Maart 1901 – Hobhouse besoek Norvalspont

Op 8 Maart 1901 lê die Emily Hobhouse besoek af by die Norvalspont-konsentrasiekamp. Dié kamp is teen November 1900 tot stand gebring om druk op die oorvol Bloemfontein-kamp te verlig. Hobhouse het hierdie kamp die eerste keer in Februarie 1901 besoek en volgens die webblad “British Concentration Camps of the South African War, 1900-1902” (met ’n databasis deur dr. Elizabeth van Heyningen) het Hobhouse die kamp in fyn besonderhede beskryf. Volgens Hobhouse was die kamp omring deur heuwels en aangesien dit naby aan die Oranjerivier geleë was, was ’n strook van die rivier sowel as die heuwels rondom Bethulie sigbaar.

Teen die tyd wat Hobhouse die kamp in 1901 besoek het, was daar nagenoeg 1 500 mense hier. Hobhouse het onder meer ook die Aliwal-Noord-, Springfontein- en Kimberley-kampe besoek. Na aanleiding van haar verbete druk op die Britse regering is omstandighede in die konsentrasiekampe plek-plek ietwat verbeter. In ’n studie deur Vicky Heunis van die Oorlogsmuseum van die Boererepublieke in Bloemfontein het die kampsuperintendent in April 1901 aangetoon dat daar 3 210 mense in dié kamp was. Hiervan was 512 mans, 1 022 vroue, 303 kinders tussen 12- en 16-jarige ouderdom en 1 373 kinders jonger as 12.

Hoewel Norvalspont as een van die sogenaamde beter kampe beskou is, het dié kamp ook dieselfde probleme as ander konsentrasiekampe ondervind, skryf Heunis, en was die sterftes in dié kamp steeds hoog. Dié kamp was die eerste om ’n eie konsentrasiekampskool te kry.

(Foto: Kinders van die Norvalspont-konsentrasiekampskool. Bron: www.fak.org.za)