Die Bybel – in AFRIKAANS!

Die eerste eksemplare van die Afrikaanse Bybel word in Mei 1933 by die Britse en Buitelandse Bybelgenootskap afgelewer, bron: Transvaalse Argiefbewaarplek

Op 26 Augustus 1933, vanjaar 86 jaar gelede, is ’n fees in byna elke uithoek van Suid-Afrika gehou. Die amptelike bekendstelling van die Afrikaanse Bybel is op dié dag gehou, met die hoogtepunt van feesvieringe wat in Bloemfontein plaasgevind het. Nagenoeg 5 000 gaste het die geleentheid in Bloemfontein bygewoon.

Die vertaling van die Bybel in Afrikaans het beslis nie oornag plaasgevind nie. Inteendeel, die eerste Bybelboek – die Evangelie volgens Markus – is reeds in 1878 in deur C.P. Hoogenhout in Afrikaans vertaal. Die manuskrip is volgens die Suid-Afrikaanse Bybelgenootskap nooit gepubliseer nie en is nog steeds inbewaring in die Nasionale Biblioteek in Kaapstad.

Die eerste volledige weergawe van die Bybel is eers in 1933 uitgegee. Dié weergawe is vertaal deur prof. J.D. du Toit (die digter, Totius), prof. E.E. van Rooyen, prof. J.D. Kestell, dr. H.C.M. Fourie en prof. B.B. Keet. Daarna het die nuwe vertaling van die Afrikaanse Bybel in 1983 gevolg en in 2008 die eerste Afrikaanse Bybel vir dowes. Dit is slegs die tweede vertaling van die Bybel ter wêreld wat spesifiek vir mense met hierdie gestremdheid vertaal is.

Volgens die Genootskap van Regte Afrikaners het dr. Arnoldus Pannevis in 1872 die eerste keer ’n openbare pleidooi gelewer vir die vertaling van die Bybel in Afrikaans. In sy brief in die koerant De Zuid-Afrikaan voer hy aan dat die Nederlandse vertaling van die Bybel vir die sogenaamde “eenvoudiger gedeelte van die bevolking” ’n geslote boek geword het omdat hulle dit nie verstaan het nie. Die reaksie wat daarop gevolg het was negatief en dit was duidelik dat baie mense gekant was teen die vertaling van die Bybel in Afrikaans.

In 1873 het C.P. Hoogenhout die verhaal van Josef in Afrikaans vertaal en uitgegee as Die geskiedenis van Josef voor Afrikaanse kinders en huissouwens, in hulle eige taal geskrijwe deur een vrind.

Teen November 1874 het Pannevis en Hoogenhout kragte saamgespan om by die Britse en Buitelandse Bybelgenootskap te pleit vir die vertaling van die Bybel in Afrikaans. Later op ’n predikantekonferensie in 1875 op Wellington is die vertaling in Afrikaans ook afgekeur.

Teen dié tyd het dit duidelik geword dat daar gewerk moes word om erkenning vir Afrikaans as skryftaal kry. Met die oog daarop is die Genootskap van Regte Afrikaners (GRA) op 14 Augustus 1875 in die Paarl gestig onder leiding van ds. S.J. du Toit (Totius se pa). (Dié dag word vandag nog gevier as Afrikaanse Taaldag of Afrikaanse Boekedag.)

Teen 1878 het die Genootskap uiteindelik besluit dat dit nou ’n goeie tyd was om die Bybel-vertaling aan te pak en ds. S.J. du Toit is opdrag gegee om daarmee voort te gaan en in 1884 begin hy formeel met die vertalingstaak. Met tyd het die eerste boeke stuk-stuk verskyn. In 1893 verskyn Genesis; in 1895 Matteus; in 1898 Openbaring; in 1907 Psalms; Hooglied in 1905; Handelinge in 1908; en Markus in 1908. Teen 1911 het Du Toit nog ywerig gewerk aan die vertaling van Lukas toe hy oorlede is en het dus nie die finale produk wat uiteindelik in 1933 die lig gesien het, beleef nie.

In 1923 pak die eindvertalers – dr. J.D. du Toit (Totius), J.D. Kestell en H.C.M. Fourie – die vertaling voltyds aan en teen 1929 is die proefuitgawe gelewer. Die eerste besending van 10 000 Bybels het in Mei 1933 in die Kaap aangekom, met ’n verdere besendings wat kort hierop gevolg het.

Intussen word daar met groot afwagting op die verskyning van ’n nuwe Afrikaanse Bybelvertaling gewag. Dié vertaling, wat bekend staan as Die Bybel: ’n Direkte vertaling, sal na verwagting teen die einde van 2020 beskikbaar wees. Nagenoeg 140 medewerkers is betrokke by dié vertaling en dit sal volgens die Bybelgenootskap van Suid-Afrika ’n Bybel wees “wat so na as moontlik aan die bronteks is, maar steeds in goeie verstaanbare Afrikaans” geskryf is.