FOTO VAN DIE WEEK – Die Eerste Vryheidsoorlog, 1880-1881

Hierdie week se FOTO VAN DIE WEEK kom uit: Die Eerste Vryheidsoorlog, 1880-1881
 
Johannes Willem (Jan) Viljoen (1812-1893) is in die distrik Uitenhage in die Kaapkolonie gebore en het daar grootgeword. Hy het eers in 1843 na die Transoranje getrek waar hy sy lot by die Voortrekkers van Winburg gewerp het. Na sy betrokkenheid by die Slag van Boomplaats in 1848 is sy eiendom in die destydse Oranjerivier soewereiniteit verbeurd verklaar, waarop hy verder noord getrek en hom in die Marico-gebied op die plaas Vergenoeg gevestig het. Daar het hy die res van sy lewe gewoon.
 
Hy het spoedig ’n leiersrol in sy gemeenskap vervul – eers as veldkornet van sy wyk en vanaf 1859 tot 1870 as kommandant van sy distrik. Hy het hom vir goeie betrekkinge met die omliggende swart gemeenskappe beywer, maar het nie gehuiwer om kragdadig op te tree wanneer hy gereken het dat dit in belang van die burgers van sy distrik was nie. Hy was bekend as ’n uitmuntende grootwildjagter en het goed oor die weg gekom met buitelandse jagters en besoekers van wie die meeste met groot respek na hom verwys het.
 
Gedurende die Transvaalse Burgeroorlog van 1861-1864 was hy ’n aktiewe ondersteuner van M.W. Pretorius. Tydens die Eerste Vryheidsoorlog het hy weer as kommandant na vore getree en was hy meer besorg oor die veiligheid van sy distrik as oor die breë landsbelang. Daarna het hy as bejaarde man uit die openbare lewe verdwyn. Viljoen en sy vrou het 15 kinders gehad. Hy is op Vergenoeg oorlede en daar begrawe.
 
Foto: Die Eerste Vryheidsoorlog, 1880-1881, deur Jackie Grobler beskikbaar by Kraal Uitgewers beskikbaar hier.