’n Psigohistoriese ondersoek na apartheid

Deur Ilze Nieuwoudt

Afrikaners word lank reeds as die skeppers of die sogenaamde argitekte van apartheid beskou. Tog, meen die Kaapse sielkundige en skrywer Hélène Opperman Lewis, het persone wat dié aantygings maak dikwels nog nie die moeite gedoen om apartheid se “historiese genesis” te ondersoek nie.

In haar boek, Apartheid: Britain’s bastard child, ondersoek Lewis apartheid in terme van die Afrikaner se verlede. Sy meen die doel van haar boek is nie om apartheid te regverdig nie, maar om lig te werp op die geskiedkundige gebeure en sielkundige faktore wat ’n rol in die ontstaan van dié stelsel gespeel het.

Lewis se boek spruit uit haar 15 jaar lange omvattende studie oor die kwessie, strek oor meer as 500 bladsye en plaas die Afrikaner se geskiedenis ten opsigte van apartheid en die oploop tot die implementering van ’n amptelike stelsel daarvan in perspektief. Sy kom tot die gevolgtrekking dat die langdurige vernedering waaraan die Afrikaner blootgestel is sedert 1795 (met die Britse besetting van die Kaap); die verdriet en verliese wat tydens die Groot Trek gely is; die uitmergelende oorloë teen Brittanje in 1880-1881 en weer in 1899-1902; én die daaropvolgende armoede die Afrikaner ’n groep in ’n voortdurende oorlewingstryd gemaak het. Dié aanslae en vernedering het, volgens Lewis, ’n felle vorm van nasionalisme tot gevolg gehad wat tot die herhaling (oftewel “re-enactment”) van hul eie trauma deur die implementering van apartheid gelei het.

Haar psigohistoriese benadering (’n studie waarin geskiedkundige gebeure met die hulp van sielkundige teorieë geïnterpreteer word) stel derhalwe ondersoek in na die effek van langdurige trauma op mense. Haar kennis oor die effek van generasie lange trauma het ’n waardevolle basis vir haar studie oor spesifiek die Afrikaner se trauma gevorm. Daarbenewens het Lewis bevindinge oor die sogenaamde “siklus van geweld en weerwraak” gebruik om die Afrikaner se verhouding met Brittanje te ontleed. In die voorwoord by Apartheid: Britain’s bastard child verduidelik sy hierdie verhouding en voer aan dat herinneringe aan vernedering dikwels gekoester word, en indien dit nie hanteer word nie, dit in volgende generasies gewreek word.

Lewis se boek bied egter nie net ’n blik op die verlede nie, maar stel ook eise aan die Afrikaner van vandag. Aan die hand van sielkundige teorieë voer Lewis derhalwe aan dat, tensy die Afrikaner nie ’n begrip van sy historiese vernedering en lyding vorm nie, die siklus van vernedering in die toekoms sal voortduur.

Apartheid: Britain’s bastard child is beskikbaar by Kraal Uitgewers teen R320. Kliek hier om die boek te bestel.

Kliek hier om na ’n onderhoud met Lewis oor dié boek te kyk.

Kraal Uitgewers sal vanaf 15 Desember 2017 tot 8 Januarie 2018 gesluit wees. Dismiss

AfriVriendelik-opleiding

You have Successfully Subscribed!