Rebellie van 1914 – Dagboek: 21 Augustus 1914

Op 21 Augustus 1914 vind ’n “inval” deur Duitsers vanuit Duitswes-Afrika by Schuitdrift, sowat 50 km noordwes vanaf Kakamas, op die Oranjeriviergrens tussen Duitswes-Afrika en Suid-Afrika plaas.

In Afrikanerrebellie, 1914-1915 (onder redaksie van prof. Andries Raath) word die gebeurtenis soos volg beskryf: “By Schuitdrift het ’n groepie Afrikaners op 21 Augustus Duitswes onwettiglik probeer verlaat en is in die Oranjerivier voorgekeer. Aangesien die noordoewer die grens was, is dit as ’n Duitse inval in Suid-Afrika voorgehou. [Die gebeurtenis] was in militêre terme weglaatbaar. Smuts kon dit wel as bewys van Duitse aggressie gebruik.”

Die joernalis en politikus Harm Oost het ook na dié gebeurtenis verwys in sy boek Wie is die skuldiges? (gepubliseer in 1956). Volgens sy beskrywing het nege boere, meestal deel van die Liebenberg-familie, wat ook enkele dae tevore by die Nakop-insident betrokke was, teen die bevel van militêre magte in Suidwes die Oranjerivier met hul beeste probeer oorsteek. “Dit was nie toegelaat nie, omdat die Duitsers kort was van kos en daarom geen beeste oor die [grens]lyn wou laat gaan nie. Die Liebenbergs het egter nie gehoorsaam nie en het hulle vee deur die Grootrivier gestuur na die eiland in die rivier wat Uniegebied was … ’n Paar Duitse polisiekonstabels het hul gewaarsku om nie deur te gaan nie maar as antwoord skiet die Liebenbergs die Duitse sersant dood en wond ’n konstabel wat dieselfde nag nog oorlede is. Die Duitsers het nie teruggeskiet nie.”

Hierdie gebeure het uiteindelik ’n beduidende rol gespeel in die Unieregering se besluit om oor te gaan tot die inval van Duitswes-Afrika gedurende die Eerste Wêreldoorlog.


Volg die gebeure in aanloop tot, tydens en na afloop van die Rebellie soos wat dit dag vir dag ontvou het met die Rebellie van 1914 – Dagboek op Kraal se Facebook en webblad.

Lees ook meer oor dié gebeure in Afrikanerrebellie, 1914-1915, beskikbaar by Kraal Uitgewers.